MBA!

اگر محبوبیت رشته‌های دانشگاهی در مقطع تحصیلات تکمیلی را در کشورهای پیشرفته بر اساس استقبال عمومی رتبه‌بندی کنیم، در نهایت سه رشته برتر به ترتیب عبارتند از: حقوق، پزشکی و MBA که رشته MBA در این میان در صدر قرار می‌گیرد.
هر فردی بدون هیچ پیش زمینه‌ای ازتوانایی و مهارت، قادر است یک قایق را در یک رودخانه آرام به حرکت درآورد؛ اما هدایت همین قایق در یک دریای طوفانی و مواج هرگز بدون تجربه و مهارت امکان‌پذیر نیست. به همین ترتیب در دنیای کنونی که عصر اطلاعات و ارتباطات است، نمی‌توان ادار یک سازمان را به فردی که فاقد مهارتهای پیچیدة مدیریتی است سپرد.

دوره کارشناسی ارشد مدیریت (MBA) یا Master of Business Administration به منظور پرورشی مدیران کارآمد جهت ادارة سازمانهای اقتصادی – اجتماعی، تولیدی و خدماتی طراحی شده است. هدف این دوره پذیرش فارغ‌التحصیلان دوره‌های کارشناسی در رشته‌های مختلف به خصوص رشته‌های فنی و مهندسی افرادی است که قادر باشند در زمینه‌های ذیل انجام وظیفه نمایند.

۱) اداره و راهبری موثر و کارآمد سازمان با یک بخش تخصصی از آن نظیر بخش‌های تولیدی، بازریابی و فروش اطلاعات
۲) ایجاد تحول در یک بخش تخصصی سازمان
۳) طراحی، هدایت و رهبری تحول در کل سازمان پس از کسب تجارب عملی در مدیریت
۴) کارآفرینی با ایجاد فعالیت‌های جدید در درون سازمان و یا ایجاد سازمانهای جدید
۵) ارائه خدمات مشاوره‌ای و مطالعاتی در زمینه‌های مزبور بر مدیران سازمانهای اقتصادی و اجتماعی
افرادی که در این دوره پذیرفته می‌شوند حداقل دوره کارشناسی را در یکی از رشته‌های دانشگاهی گذرانده و با حوزة تخصصی دوره کارشناسی آشنایی پیدا کرده‌اند. این افراد پس از فرا گرفتن دانش مدیریت و تمرین مهارت‌های مدیریتی در این دوره (مدیریت سازمان) نیروهای ارزنده‌ای خواهد شد که می‌توانند با ترکیب دانش تخصصی و مدیریتی خود در جهت تحقق هدف‌های بالا نقش مهمی در بهبود مدیریت جامعه ایفا نمایند.

فرستنده : رویا حیدرقلیزاده

[e-mail]

آبدارچي شرکت مايکروسافت ! ! !

مرد بيکاري براي سِمَتِ آبدارچي در مايکروسافت تقاضا داد. رئيس هيئت مديره مصاحبه‌ش کرد و تميز کردن زمين‌ش رو -به عنوان نمونه کار- ديد و گفت: «شما استخدام شدين، آدرس ايميل‌تون رو بدين تا فرم‌هاي مربوطه رو واسه‌تون بفرستم تا پر کنين و همين‌طور تاريخي که بايد کار رو شروع کنين..»

مرد جواب داد:

«اما من کامپيوتر ندارم، ايميل هم ندارم!»

رئيس هيئت مديره گفت:

«متأسفم. اگه ايميل ندارين، يعني شما وجود خارجي ندارين. و کسي که وجود خارجي نداره، شغل هم نمي‌تونه داشته باشه.»

مرد در کمال نوميدي اونجا رو ترک کرد.

نمي‌دونست با تنها 10 دلاري که در جيب‌ش داشت چه کار کنه. تصميم گرفت به سوپرمارکتي بره و يک صندوق 10 کيلويي گوجه‌فرنگي بخره. يعد خونه به خونه گشت و گوجه‌فرنگي‌ها رو فروخت. در کمتر از دو ساعت، تونست سرمايه‌ش رو دو برابر کنه.

اين عمل رو سه بار تکرار کرد و با 60 دلار به خونه برگشت. مرد فهميد مي‌تونه به اين طريق زندگي‌ش رو بگذرونه، و شروع کرد به اين که هر روز زودتر بره و ديرتر برگرده خونه. در نتيجه پول‌ش هر روز دو يا سه برابر مي‌شد. به زودي يه گاري خريد، بعد يه کاميون، و به زودي ناوگان خودش رو در خط ترانزيت (پخش محصولات) داشت.

5 سال بعد، مرد ديگه يکي از بزرگترين خرده‌فروشان امريکاست. شروع کرد تا براي آينده‌ي خانواده‌ش برنامه‌ربزي کنه، و تصميم گرفت بيمه‌ي عمر بگيره. به يه نمايندگي بيمه زنگ زد و سرويسي رو انتخاب کرد. وقتي صحبت‌شون به نتيجه رسيد، نماينده‌ي بيمه از آدرس ايميل مرد پرسيد.

مرد جواب داد:

«من ايميل ندارم.»

نماينده‌ي بيمه با کنجکاوي پرسيد:

«شما ايميل ندارين، ولي با اين حال تونستين يک امپراتوري در شغل خودتون به وجود بيارين. مي‌تونين فکر کنين به کجاها مي‌رسيدين اگه يه ايميل هم داشتين؟» مرد براي مدتي فکر کرد و گفت: « آره! احتمالاً مي‌شدم يه آبدارچي در شرکت مايکروسافت  ! ! !

فرستنده : فائزه حیدری

[e-mail]

بحران اقتصاد جهانی و طرح تحول اقتصادی !

 بالاخره پس از ماه‌ها كه مسوولان مملكت بیان می‌كردند كه اقتصاد ایران به دلیل هضم نشدن در اقتصاد جهانی، تاثیری از این بحران نمی‌پذیرد، وزیر امور اقتصاد و دارایی به‌عنوان سكاندار اقتصاد كشور، اذعان كردند كه موج دوم بحران به ایران نیز رسیده است و باید تمهیداتی در این زمینه اندیشیده شود.
منتها نكته جالب توجه این است كه طرح تحول اقتصادی و هدفمند كردن یارانه‌ها، به‌عنوان راه‌حلی برای این مشكل یاد می‌شود به این بهانه، یك بار دیگر، سخنان چهار سال پیش مسوولان را یادآوری می‌كنیم كه می‌گفتند معنی ندارد كه هر ساله ۲۰ درصد به قیمت‌ها افزوده می‌شود و بنگاه‌ها خصوصا دولتی‌ها، عدم بهره‌وری خویش را در پشت این افزایش قیمت‌ها پنهان می‌سازند. به‌عنوان مثال در مورد بنزین گفته می‌شد با بالا بردن بهره‌وری پالایشگاه‌ها می‌توان واردات بنزین را محدود كرد.
با این تفكر، طرح تثبیت قیمت‌ها به اجرا گذاشته شد كه ثمره آن هم مشاهده شد. حالا می‌خواهیم از این طرف پشت‌بام به زمین بیفتیم؛ طوری كه برای نجات اقتصاد كشور از این بحران طرح تحول اقتصادی پیشنهاد می‌شود. در این میان هیچ‌كس بحث بهره‌وری را به یاد نمی‌آورد. زمانی كه عوامل تولید به قیمت جهانی یا چیزی نزدیك به آن به قیمت تمام‌شده به مردم و تشكل‌های اقتصادی عرضه می‌شود، آنها باید حق انتخاب محصولات و خدماتی را كه خریداری می‌كنند، داشته باشند، یعنی باید حصار تعرفه حذف شود تا در یك محیط رقابتی مردم حق انتخاب داشته باشند ولی جالب آنجا است كه هیچ‌كدام از مسوولان در این زمینه سخنی به میان نمی‌آورند.
یكی دیگر از راه‌هایی كه برای حذف كسر بودجه دولت پیشنهاد می‌شود بالا بردن نرخ برابری دلار در برابر ریال است. جمعی از مسوولان اعتقاد دارند كه وقتی در حال حاضر مثلا ۲۵ درصد تورم داریم، چگونه نرخ برابری دلار و ریال ثابت است. این نرخ بر مبنای محاسبات باید به حدود ۱۵۰۰ تومان برسد تا دولت هنگامی كه دلار را به ریال تبدیل می‌كند، مبلغ كسب و كسر بودجه را جبران كند. این اتفاق خودبه‌خود زمانی كه دولت ارز كمتری در اختیار داشته باشد تا بازار را تنظیم كند، خواهد افتاد. اما از این مسوولان باید پرسید آیا زمانی كه دلار در حدود ۳۰ درصد از ارزش خود را از دست داد، شما اجازه دادید كه نرخ برابری دلار با ریال به حدود ۶۰۰ برسد؟ نمی‌شود تنها زمانی كه یك ابزار به منفعت ما بود، از آن استفاده كنیم.
در مجموع به نظر می‌رسد كه برای كسری بودجه دولت باید راهكارهای مناسب‌تری اندیشیده شود و در طرح تحول اقتصادی مهم‌ترین سوال پاسخ داده شود كه آیا قرار است بار عدم بهره‌وری بنگاه‌های تولیدی و به‌طور كلی عقب‌ماندگی تكنولوژیكی كشور را مصرف‌كننده نگونبخت پرداخت كند؟

مصطفی قاضی‌زاده  

منبع : بازیاب

اهميت روانشناسي در مديريت

نويسنده: فاطمه بوجاري فرد

روح و روان انسان ها سرچشمه اي است از انرژي كه انگيزه، اشتياق، پيشرفت و افتخارات از آن برمي خيزد و افراد را قادر مي سازد كارهاي ارزنده اي به ثمر برسانند. اين آرزوي هرمدير است كه با ايجاد انگيزه در كاركنان، نيروي دروني و نهفته آنان را از قوه به فعل درآورد و محيطي پرتحرك و بانشاط براي تجلي بهترين استعدادها فراهم كند. از همين جا نقش فرد و ويژگي هاي شخصيتي و رفتاري او به عنوان يك انسان در سازمان، مورد توجه خاص و ويژه اي قرار گرفت و براي توفيق در اين زمينه، علم روانشناسي با تمام ظرافت و توانمندي خود به ياري حوزه مديريت آمد.
    
    
    ورود روانشناسي به عرصه پرفراز و نشيب مديريت سبب شد تا با استفاده از نظريه ها و مكتب هاي گوناگون روانشناسي و با استناد و برقراري روابط انساني به تبيين شخصيت و رفتار فرد در سازمان پرداخته شود و مفاهيمي مانند انگيزش و رفتار سازماني مورد تاكيد و دقت قرار گيرد. انسان گرامي ترين گوهر آفرينش و ناشناخته ترين آن است. رفتار آدمي تابع انديشه ها، احساسات، انگيزه ها، خواست هاي دروني و عوامل عاطفي و پرورشي اوست كه در موقعيت هاي مختلف به صورت هاي گوناگون ظاهر مي شود. براي آشنايي با ابعاد مختلف وجود آدمي و ايجاد يك ارتباط بهتر و ايجاد انگيزش و حفظ و تامين بهداشت رواني در افراد، آشنايي با علم روانشناسي و علوم رفتاري امري لازم و ضروري است. خوشبختانه در قرون جديد، علم روانشناسي در حيطه كار مديريت به فعاليت هاي چشمگيري پرداخته است و از اواسط دهه 1920 با ظهور نهضت، روابط انساني به صورت يكي از اركان و راهبردهاي مهم كاري در مديريت تبديل شده است. 
    
    
    در مديريت، راهبردهاي روانشناسي از قبيل: شناخت تفاوت هاي فردي، استعدادها، عوامل انگيزشي، برقراري روابط انساني، چگونگي تشويق و تنبيه و... مديران را در پيوند بيشتر با كارمندان و همتايان آنان ياري مي دهد و پي بردن به شيوه هاي نفوذ و برقراري ارتباط سازنده و سبك هاي رهبري آنان را از حالت خشك و بي روح مديريت به سمت مديريت بانشاط و پرتحرك و شور و اشتياق، انگيزش، آرامش، پويايي، نوآفريني و تغيير و تحول در كل سازمان تحت پوشش خود و در نهايت بالابردن كيفيت و بهره وري سوق مي دهد. از روانشناسي دو تعريف متفاوت مي توان بيان كرد كه هر يك جنبه ويژه اي را نمايان مي كند: روانشناسي علم رفتار است. اين تعريف كه از سوي روانشناسان رفتارگرا ارائه شده است، انسان و ساير جانداران را از ديدگاه رفتاري آنان مورد مطالعه قرار مي دهد. علوم رفتاري كه به اين جنبه روانشناسي بستگي دارد، رفتار را بيشتر مطالعه مي كند تا ذهن و انديشه و يا احساسات را، زيرا رفتار قابل مشاهده، ثبت كردني و درخور مطالعه است. در اين نوع روانشناسي در واقع به فراگرد ذهني فرد توجه مي شود، ولي انديشه ها، احساس ها و درك افراد را از راه مطالعه رويدادهايي كه به صورت رفتار آشكار مي شوند، مورد قضاوت قرار مي دهد. تعريف ديگري كه از روانشناسي شده است، موضوع علم روانشناسي را مطالعه درباره ماهيت رفتار، استعدادها، عواطف و محصولات ذهني مي داند يا در واقع روانشناسي را مطالعه ذهنيت ها و احساس ها و عواطف و حالت هاي رواني تعريف مي كند و مكتب آنان به نام روانكاوي شناخته شده است. 
    
    
    براي چنين مطالعه اي تنها ديدن رفتار كافي نيست، زيرا هنگامي كه دو نفر با يكديگر دعوا مي كنند و يا يك بيمار رواني رفتاري را از خود نشان مي دهد، در پشت آن رفتار انگيزه ها و دليل هايي در كار است كه ما از آن آگاه نيستيم. آنچه قابل مشاهده است رفتار است، نه انگيزه هاي رفتار و از اين رو براي شناخت انسان نياز به شناخت جنبه هاي ذهني و احساسي او وجود دارد. امروزه در مديريت از هر دو تعريف استفاده مي شود و براي شناخت رواني كاركنان يك سازمان، عواطف، انگيزه ها، استعدادها، شخصيت و ذهنيت هاي افراد مورد توجه و بررسي قرار مي گيرد. 
    
    
    مديريت را هم به گونه هاي متفاوت تعريف كرده اند. <كنزوكان> مديريت را افزايش نفوذ در پذيرش عملي دستورات با راهنمايي هاي مشخص سازماني مي داند. <جورج تري> رهبري و مديريت را كوشش براي نفوذ در مردم كه با علاقه و مشتاقانه براي رسيدن به اهداف گروه كوشش مي كنند، مي داند. <شهيد مطهري> مديريت را مجهزكردن نيروها، تحرك نيروها، آزادكردن نيروها و در عين حال كنترل نيروها و در مجاري صحيح انداختن آنها، سامان دادن، سازمان بخشيدن و حرارت بخشيدن به آنها ذكر مي كند. بنابراين مديريت فرآيندي است اجتماعي كه با به كارگيري مهارت هاي علمي، فني و هنري كليه نيروهاي انساني و مادي را سازماندهي و هماهنگ كرده و با استفاده از راهبردهاي روانشناسي و برقراري روابط انساني و فراهم آوردن زمينه هاي انگيزش و رشد از طريق نيازهاي منطقي فردي و گروهي به اهداف سازمان كمك مي كند. موضوعات روانشناسي و به ويژه رفتار سازماني و تاثير آن در سال هاي اخير بيش از پيش مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. شايد يكي از دلايل آن ميزان دشواري هايي است كه مديران سازمان ها در رده هاي مختلف كاري خود با آن مواجه هستند.
    
    
    امروزه بروز مشكلات و فشارهاي روحي و رواني ناشي از زندگي ماشيني روابط همه افراد را تحت الشعاع خود قرار داده است كه براي كاهش اينگونه فشارها و اضطراب ها، تكنيك هاي علوم رفتاري در روانشناسي مي تواند مددرسان و ياري دهنده همه افراد در سازمان ها و خصوصا مديران باشد. هر سازماني علاوه بر لزوم در دست داشتن منابع مادي و مالي نياز به نيروي انساني ماهر، بااستعداد، توانمند، توانا، باانگيزه و با علاقه و... دارد. به نظر دانشمندان، مديريت (كنز و كان) مديران نبايد فقط در پي جذب نيروي انساني براي سازمان ها باشند، بلكه بايد در حفظ و نگاهداري اين منابع نيز كوشش فراوان به كار برند و بايد كاري كنند تا كاركنان در حالي كه كار و وظيفه خود را انجام مي دهند، نوعي وابستگي و دلبستگي نيز به كار و سازمان پيدا كنند و به عبارت ديگر سازمان را همچون خانه خود دوست بدارند و در آن احساس امنيت و آسايش كه از نيازهاي اساسي هر انساني به شمار مي آيد، داشته باشند، بنابراين براي آنكه سازماني اثربخش باشد، مدير بايد جنبه هاي انگيزشي كار، مشاركت در كار و استفاده از عوامل رواني و رفتاري را در مناسب ترين بخش هاي برنامه كاري خود جاي دهد. شناخت و تامين درست نياز كاركنان يكي از مهارت هاي ارزنده مديريت به شمار مي آيد.
    
    
    روابط انساني به معناي برقراري رابطه مثبت، هدف دار و سازنده با پذيرش شخصيت، تفاوت هاي فردي و نيازهاي افراد سازمان و علاقه مندبودن به نيازها، علايق، استعدادها و توانايي هاي آنان است كه توجه به اين موارد استفاده از تكنيك هاي مهم در علم روانشناسي است. رابطه انساني با دلسوزي و احساس مسووليت نسبت به كاركنان درون سازمان و ايجاد جو اجتماعي در شرايط مطبوع و خوشايند و همراه با محيط تفاهم و درك متقابل به وجود مي آيد. روابط انساني در ديدگاه هاي مختلف مورد بررسي قرار گرفته است. از نظر ديدگاه جامعه شناسي، ارتباط هاي انساني و شيوه مشترك زندگي و آگاهي از هدف، سه عامل سازنده جامعه به حساب مي آيد.
    
    
    ازديدگاه روانشناسي اجتماعي مساله عمده انسان، بقا نيست؛ بلكه يادگرفتن نحوه زيستن باخودش است، انسان حاصل روابط و پيوندهايش با ديگران است و اگر قرار باشد شناختي از وي به دست آوريم، بايد او را در اين چارچوب بشناسيم. در تاريخ تحول مديريت، نظريه روابط انساني جايگاه ويژه اي دارد. اين نظريه در دهه 30 ميلادي نضج گرفت و در دهه بعد تكامل يافت. در نظريه روابط انساني، موثرترين عامل در ارتقاي توليد و كارايي سازمان، نحوه تشكل افراد در قالب گروه ها و نوع روابط بين آنها است. از ديدگاه مديريت، روابط انساني عبارت است از برانگيختن افراد در سازمان به منظور ايجاد همكاري از نوعي كه نيازمندي هاي افراد را برطرف سازد و موجبات تحقق هدف هاي سازمان را فراهم آورد. در مديريت آموزشي نيز روابط انساني يعني، توان برقراري ارتباط انساني با معلمان و كاركنان از طريق پذيرفتن وجوه شخصيت، ويژگي هاي فردي و همه تفاوت هايي كه احتمالابا شخص مدير دارند. نقش روابط انساني در مديريت و خصوصا در مديريت آموزشي بسيار جدي و اساسي است، به طوري كه روابط انساني در اين نوع مديريت، عاملي اثرگذار محسوب مي شود كه از دو بعد بر كيفيت عملكردهاي مدير موثر خواهد بود.
    
    
    از يك سو عوامل توليد سيستمي در نظام هاي آموزشي نيازمند برقراري، حفظ و تكوين رفتارهاي مناسب انساني است و معلمان، مشاوران، سرپرستان، كاركنان دفتري و اداري و نيروهاي ستاد و پشتيباني جزو اين دسته از عوامل قرار مي گيرند. از سوي ديگر درون داده ها يا مواد خام كه توليد روي آنان صورت مي پذيرد نيز مترصد دريافت و جذب انساني ترين و اصيل ترين رفتارهايي است كه مديريت اعمال مي كند. رفتار سازماني مناسب برگرفته از روانشناسي روابط انساني مديريت آموزشي، نه تنها موجد آثار آني خواهد بود، بلكه به دليل خاصيت فوق العاده پذيرندگي درون داده ها، تاثير عميق و پايداري در درازمدت برجاي خواهد گذاشت. به نظر روانشناسان احتياجات رواني افراد به اندازه احتياجات جسمي در بهداشت روحي و جسمي آنان تاثير دارند و به همان اندازه اساسي و ضروري هستند. موضوع بهداشت رواني به سالم و متعادل بارآوردن شخصيت انسان ها از طريق فراهم آوردن محيط مناسب براي تامين نيازها و شكوفايي استعدادها برمي گردد.
    
    
    به همين دليل، در تعريف بهداشت رواني آمده است كه بهداشت رواني عبارت است از پيشگيري از پيدايش بيماري رواني و سالم سازي محيط رواني تا افراد جامعه (سازمان) بتوانند با برخورداري از شخصيت و روان متعادل با عوامل محيط خود رابطه برقرار كرده و در راه تامين نيازها، شكوفايي استعدادها و رسيدن به هدف هاي متعالي فردي و اجتماعي خود بكوشند. چنانچه سازماني بتواند زمينه هاي تامين بهداشت رواني را فراهم آورد، شخصيت و روان افراد متعادل مي شود و مي توانند با يكديگر و همچنين با عوامل محيطي، روابطي مطلوب برقرار سازند. بدين ترتيب اگر مدير در درون سازمان خود مانند مدرسه، بهداشت رواني را تامين كند دانش آموزان، معلمان و كاركنان اداري روابطي مطلوب و منطقي و بر پايه روابط انساني سازنده با هم خواهند داشت.
    
    
    اين سبب بهبود كيفيت در آموزش و پرورش و فضايي آكنده از شور و نشاط، تحرك و پويايي و امنيت، عشق و علاقه به حضور در محيط سازمان كه در نتيجه منجر به سلامت روحي و رواني كليه درون داده ها مي شود و مسلما فرآيند بهداشت و سلامت روان درون سازمان تفكري خلاق و پيشرفت و توسعه را به همراه خواهد داشت

منبع : مقالات مرتبط با صنایع

معرفی ابزارهای آماری کنترل کیفیت

ابزارهای آماری کنترل کیفیت که به ابزارهای «کنترل کیفیت جامع» نیز مشهور می‌باشند برای کشف، تجزیه و تحلیل و ارائه راه حل برای مسائل و مشکلات آموزش داده می‌شوند. در ادامه به معرفی مختصر برخی از این ابزارها می‌پردازیم

معرفی ابزارهای آماری کنترل کیفیت ابزارهای آماری کنترل کیفیت که به ابزارهای «کنترل کیفیت جامع» نیز مشهور می‌باشند برای کشف، تجزیه و تحلیل و ارائه راه حل برای مسائل و مشکلات آموزش داده می‌شوند. در زیر به معرفی مختصر برخی از این ابزارها می‌پردازیم: برگ ثبت داده ها : برگه‌ای ساده برای ثبت سریع، آسان و طبقه بندی شده داده ها در همان جایی که تولید می‌شوند.مثل برگه‌ای برای ثبت نوع و دفعات وقوع وقفه در انجام کار. نمودار مسطح یا دایره ای : این نمودار برای نشان دادن نسبت بین اجزاء بکار می‌رود. هیستوگرام نمودار ساده‌ای برای نشان دادن اندازه یک متغیر در طول زمان می‌باشد. مثل تعداد ضایعات محصول در طی یک سال کاری. در همین نمودار ساده، توزیع آماری داده ها از نظر نرمال بودن ، کشیدگی داده ها به چپ یا راست و ...قابل تشخیص است. نمودار راداری : نوعی از نمودار خطی است. با این تفاوت که نمودار مزبور بجای اینکه نسبت به محور ترسیم شود، نسبت به یک نقطه مرکزی ترسیم می‌شود نمودار پراکندگی نمودار پراکندگی برای تشخیص بود یا نبود ارتباط بین دو متغیر و میزان این ارتباط به کار می‌رود. یکی از متغیرها بر روی محور افقی (محور X) و دیگری بر روی محور عمودی (محور Y) رسم می‌شود. فشردگی نقاط میزان ارتباط دو متغیر و جهت نقاط نحوه ارتباط متغیرها را نشان می‌دهد. اگر نقاط در داخل صفحه پراکنده باشند یعنی ارتباطی با یکدیگر ندارندو هرچه بیشتر نزدیک به خط راست باشند یعنی ارتباط بین متغیرها بیشتر است. (سلیمی1374 ،129) نمودار جریان اینگونه نمودارها برای تشریح رسمی عملیات فرآیند بکار می‌روند و می‌توانند مراحل تکراری یا فعالیتهای بحرانی در فرآیند را نشان دهند. بعلاوه با استفاده از یک نمودار جریان می‌توان ارتباط عملیاتهای یک فرآیند را نشان داد.. نمودار جریان می‌تواند افراد را در جهت شناخت بیشتر از جزئیات فرآیندهای بحرانی یاری دهد. نمودار علت و معلول زماني كه يك عيب، اشكال و يا اشتباه شناسايي مي شود، بايد علل بالقوه و بالفعل آنها تعيين گردد، در مواقعي كه علل بروز مشكل واضح نيست نمودار علت و معلول که نمودار استخوان ماهي هم نامیده می‌شود مي تواند ابزار به شدت مفيدي براي شناسايي اين علل باشد زیرا براي عموم ما فكر كردن با نمودار ساده تر از آن است كه به ذهن خود متكي باشيم، از اين نمودار همچنين مي توان به عنوان ابزاري در بحث و گفتگو استفاده كرد، رسم نمودار علت و معلول مرحله اول: مشخص ساختن معلول يا مشخصه كيفي، معلول همان عيب يا نقصي است كه به عنوان هدف بهسازي مطرح شده است مرحله دوم: رسم استخوان پشت: يك محور باريك و بلند از چپ به راست به طرف مستطيل مرحله اول را رسم كنيد. مرحله سوم: رسم استخوانهاي بزرگ. اين استخوانها، علتها و فاكتورهاي اصلي هستند كه مي توان آنها را به صورت زير طبقه بندي كرد. - تكنيك M4 شامل الف- عوامل مربوط به انسانها ب- عوامل ماشيني ج- عوامل مربوط به مواداوليه ؛ د- عوامل مربوط به روش كار . - تكنيك P4شامل: الف- عوامل مكاني ب- عوامل سيستمي و برنامه ها ج- عوامل انساني، كاركنان د- عوامل سياستگذاري و خط مشي سازمان. - تكنيك S4 شامل : الف- محيط؛ ب- تامين كننده، تهيه كننده؛ ج- سيستم؛ د- مهارتها شایان ذکر است برای هر یک از تکنیک‌های فوق چک لیست هایی تهیه شده و موجود است. مرحله چهارم: پس از تعيين علتها و فاكتورهاي اصلي با استفاده از تكنيك هاي اعلام شده نوبت به شناسايي عاملهاي موثر و جزيي تر است. براي اين كار استخوان بزرگ را به استخوانهاي فرعي _(استخوان متوسط) و استخوان متوسط را مجدداً به استخوانهاي فرعي ديگر _(استخوانهاي كوچك) و به همين ترتيب استخوانهـــاي مويي تقسيم بندي تقسيم بندي مي كنيم. ذكر اين نكته مهم است كه سلسله مراتب علتها را آنقدر ادامه دهيد تا به علتهايي برسيد كه بتوان مستقيماً درمورد رفع آنها راه حل را اجرا كرد و نيز در پاره اي از موارد علتهاي ريشه اي و بنيادي در دو يا چند استخوان مويي از زير استخوان متوسط تكرار مي شوند. مرحله پنجم: علتها را موردبررسي مجدد قرار دهيد تا هيچ عاملي فراموش نشده باشد. مرحله ششم: موثرترين و مهمترين «علت» يا «علتها» را از ميان ساير عوامل انتخاب كرده و آن را در يك شكل بيضي قرار دهيد تا نسبت به ساير علتها مشخص شود. مرحله هفتم: كليه اطلاعات ضروري روي نمودار ثبت گردد و به طوركلي رسم نمودارها بدون ثبت اطلاعات فاقد هويت و ارزش است، اطلاعات ضروري يك نمودار همانند اطلاعات شناسنامه اي يك شخص است؛ يعني هر نمودار بايد حداقل داراي عنوان، شماره، تاريخ، مكان و نام شخص يا گروه تهيه كننده باشد. غالباً روش انتخابي برای تجزيه و تحليل، ايجاد توفان فكري در يك گروه متشكل از نمايندگان و كارشناسان قسمتهاي مختلف و افرادي است كه بالقوه با آن مشكل ارتباط دارندكار رسم نمودار بايد توسط رهبر گروه يا شخص باتجربه اي انجام شود كه بتواند جلسه توفان فكري را هدايت كند. برخی نکات در این زمینه : - تمامي علتهاي احتمالي موثر در ايجاد مشكل را بر روي نمودار علت - معلول قرار دهيد، علتها را به ترتيب درجه نزديكي در ايجاد مسئله بر روي استخوانهاي بزرگ، متوسط، كوچك، مويي و... نمودار علت و معلول نمايش دهيد - تمامي علتهاي احتمالي واردشده روي نمودار علت - معلول را براساس دانش فني و تجربه كارشناسان موردبررسي قرار دهيد و آنهايي را كه به نظر مي رسد تاثيرات بيشتري روي معلول دارند يعني آن دسته از علتهايي كه بايد به جمع آوري اطلاعات درموردشان پرداخت، از بقيه متمايز كنيد. - بـراي تعيين سلسله مراتب علتها از تكنيك «5 چرا» استفاده شود؛ مثلا چرا ماشین از کار افتاد؟ به علت سوختن فیوز بر اثر بار زیاد. چرا بار ماشین بیش از حد بود؟ چون روغن یاتاقان کافی نبود. چرا روغن یاتاقان کافی نبود؟ چون پمپ روغن درست کار نمی کرد. چرا پمپ روغن درست کار نمی کرد؟ چون محور پمپ روغن فرسوده بود. چرا محور پمپ روغن فرسوده بود؟ چون گرد و خاک به داخل روغن راه یافته است. - علتهاي واقعي را نه براساس حدس و گمان بلكه براساس مستندات واقعي و مدارك صحيح و دقيق (آمار و اطلاعات) شناسايي كنيد - تحقيق كنيد كه آيا بين هريك از علتها و معلولها همبستگي وجود دارد. به بررسي رابطه بين علتها نيز بپردازيد.( نائل1382) جلسات توفان فکری در این روش، هریک از اعضای جلسه به طور آزادانه پیشنهاداتشان را برای حل مشکل مطرح شده بیان می‌دارند. پیشنهادها به طور خلاصه روی تخته نوشته می‌شوند. در اين روش توجه به نكات زير ضروري است: - هيچ نظري به هیچ وجه نبايد مورد انتقاد قرار گيرد زیرا هر نظری هرچند مضحک و غیرعملی می‌تواند زمینه ظهور فکری نو در ذهن سایر حضار را فراهم آورد. تک تک پیشنهادها در پایان جلسه مورد بررسی قرار خواهند گرفت. - هر پیشنهادی که ارائه می‌شود بايد بر روي تابلو طوري نوشته شود كه همه بتوانند آن را مشاهده كنند. - فردی به عنوان دبیر جلسه مسئول نوشتن پیشنهادها می‌باشد - فردی از اعضای گروه مسئولیت مدیریت جلسه را بر عهده دارد تا اظهار نظرها از موضوع مورد بحث خارج نشده ، انتقادی صورت نگیرد و به طور کلی قوانین جلسه رعایت شوند. - همه بايد بر روي طرح موضوع يا مشكل تعيين شده، اتفاق نظر داشته باشند. - ارائه ایده ها و نظرات بصورت گردشی می باشد در هر نوبت فقط یک ایده باید بیان گردد و در صورت عدم وجود ایده ای با گفتن واژه "بعدی" نوبت به دیگری واگذار می شود. نمودار پارتو : براساس اصل پارتو حدود 80 درصد نتايج از20درصد علل ناشي مي شود. به عبارت ديگر اگرچه براي مسائل موجود، علل بسيار زيادي وجود دارد ولي تعداد كمي حائز اهميت است و مناسبتر خواهد بود آن دسته از علل که بیشترین اثر را بر بروز مشکل می‌گذارند مشخص شود نمودار پارتو يك نمودار ميله اي است كه علل مشكلات به وجود آمده را با فراواني آن مقايسه مي كند، در نمودار پارتو از زواياي مختلف مي توان به يك مساله نگاه كرد (نائل1379) چگونگي رسم نمودار پارتو: براي رسم نمودار پارتو انجام مراحل زير ضروري است : مرحله اول : ابتدا مشخص كنيد كه كدام مسائل براي رسيدگي هستند و چطور اطلاعات وداده ها را بايد جمع آوري كرد. الف - تصميم بگيريد كدام مسائل را مي خواهيد رسيدگي و برطرف كنيد، مثال مواردنقص ، زيانهاي پولي ، حوادث قابل اتفاق . ب - مشخص كنيد كه چه داده هايي لازم است جمع آوري شود و چطور آنها را طبقه بندي كنيد، مثال باتوجه به موارد نقص ، فرآيند كار، ماشين ، كارگر و روش ، موارد غيرمهم وجزيي را تحت عنوان ساير طبقه بندي كنيد. ج - روش جمع آوري داده هاو دوره زماني جمع آوري آن را مشخص كنيد. مرحله دوم : يك برگه كنترل ''برگه ثبت اطلاعات '' مناسب طراحي كنيد. مرحله سوم : بعد از علامت گذاري و ثبت موارد مشاهده شده در برگه كنترل فراواني آنها رابه دست آوريد. مرحله چهارم : يك جدول توزيع فراواني شامل تمام موارد فهرست شده ، ستونهاي فراواني ، فراواني تجمعي ، درصد فراواني و درصد فراواني تجمعي تهيه كنيد. مرحله پنجم : جدول توزيع فراواني را برحسب تعداد به ترتيب غيرنزولي مرتب كنيد. لازم به ذكر است كه مورد ساير، يا غيرو را در آخرين سطر جدول قرار دهيد. مورد فوق نبايدخيلي بزرگتر از ساير موارد باشد. مرحله ششم : يك محور افقي و دو محور عمودي رسم كنيد: الف - محور افقي : اين محور را به تعدادي فواصل يكسان شامل تمام موارد، تقسيم بندي كنيد. ب - محور عمودي سمت چپ : اين محور را از صفر تا n ''جمع كل داده ها'' مدرج كنيد. ج - محور عمودي سمت راست : اين محور را از صفر تا100 ''درصد كل '' مدرج كنيد. مرحله هفتم : يك نمودار ستوني رسم كنيد. مرحله هشتم : منحني فراواني تجمعي ، منحني پارتو را رسم كنيد، براي اين كار ارزشهاي تجمعي را در بالاي سمت راست ستون مربوط به هر طبقه با نقطه اي مشخص كرده وسپس اين نقاط را به يكديگر وصل كنيد. مرحله نهم : تمام اطلاعات ضروري را روي نمودار ثبت كنيد: الف - اطلاعات مربوط به نمودار شامل عنوان ، واحد، نام رسم كننده نمودار، موارد بامعني و... ب - اطلاعات مربوط به داده ها شامل دوره زماني ، محل جمع آوري داده ها، موضوع ،جمع كل داده ها و... مثال : باتوجه به برگه كنترل ''ثبت اطلاعات'' زير يك نمودار پارتو رسم كنيد. كد علت خرابي تعداد درصد فراواني فراواني تجمعي درصدفراواني تجمعي A قطعه خراب 60 30 60 30 B لحيم كاري 46 23 106 53 C اتصال موبي برد 39 19/5 145 72/5 D كاشت قطعه 20 10 165 82/5 E تنظيم 16 8 181 90/5 F ساير 19 9/5 200 100 جمع 200 100 --- --- نمودارهای کنترل نمودارهای کنترل نمایانگر عملکرد فرآیند بر اساس نمونه گیری در یک فاصله زمانی می‌باشند. مثلا براساس علم آمار اگر شش نقطه متوالی در نمودار درحال افزایش یا کاهش باشند یا 9 نقطه متوالی در یک طرف خط مرکز (میانگین) قرار گیرد یا ... پدیده‌ای غیر عادی رخ داده است. (برای مطالعه سایر شرایطی که نشانگر بروز پدیده‌ای غیر عادی در فرایند تولیدمی باشند به کتابهای "کنترل آماری فرایند" مراجعه کنید). از نمودارهای کنترل برای پیش بینی چگونگی عملکرد فرآیند تحت شرایط پایدار استفاده می‌شود. این نمودارها را می‌توان برای مشخص کردن علل قابل تشخیص یا عمومی و علل تصادفی یا ویژه استفاده نمود. علل قابل تشخیص امکان ردیابی، کاهش و یا حذف در فرآیند تولید را دارند. علل تصادفی یا ویژه اثر غیرقابل پیش بینی برگرفته‌های فرآیند داشته و قابل تشخیص نمی باشند. علل به دو دسته تصادفی (ویژه) یا قابل تشخیص (عمومی) تقسیم می‌شوند. علل عمومی یا قابل تشخیص از خود سیستم منشاء گرفته و بر عملکرد کلی بصورت آماری و قابل پیش بینی تأثیر می‌گذارند. نمونه علل قابل تشخیص (عمومی) شامل میزان دقت استانداردهای کاری، میزان آموزش ارائه شده به پرسنل یا تناسب موارد اولیه مورد استفاده در فرآیند می‌باشد. علل تصادفی (ویژه) متغیرهایی هستند که جزئی از سیستم محسوب نشده و اثر مجزا و غیر قابل پیش بنی آماری بر خروجی ها دارند. علل تصادفی (ویژه) اکثراً بصورت ایستگاهی در یک عملیات ویژه، دستگاه یا محموله موارد اتفاق می‌افتند. یک محموله مواد خراب، خراب شدن یک دستگاه یا کارگر جدیدی که ضوابط و مقررات را بصورت صحیح رعایت نمی کند، نمونه هایی از علل تصادفی می‌باشند. بعضی از مواقع ریشه یک علت تصادفی قابل تشخیص نبوده یا می‌تواند منعکس کننده یک رخداد آماری غیر معمول باشد. تحلیل میدان نیرو : تحلیل میدان نیرو را کرت لوین به منظور تشخیص انرژی لازم برای ایجاد تغییر ابداع کرد به نظر او این انرژی از برایند نیروهای بازدارنده و جلوبرنده ناشی می‌شود. به عنوان مثال برای کم کردن وزن نیروهای بازدارنده و جلوبرنده به ترتیب زیرند نیروهای بازدارنده امتیاز منفی از 100 نیروهای جلوبرنده امتیاز مثبت از 100 کمبود وقت برای ورزش کردن 75 تهدید سلامتی 75 چربی و شیرینی زیاد غذاهای آماده 25 دوستان و اعضای خانواده پشتیبان 65 عوامل وراثتی 45 نگرش مثبت نسبت به ورزش 35 عادت به پرخوری 85 تصویر منفی از خود 85 نامناسب بودن لباس 25 مجموع 250 285 نمودار برداری: این نوع نمودارها برای نشان دادن مراحل لازم جهت اجرای یک برنامه بکار می روند و شامل نمودارهای مسیربحرانی و فن ارزیابی و بازنگری برنامه می شوند. منابع اصلی: نائل، محمدكريم(1379)، كاربرد نمودار پارتو - تدبیر، سال یازدهم، شماره109 نائل، محمدكريم(1382)، كاربرد نمودار علت و معلول - تدبیر، سال چهاردهم، شماره 141 منبع:نائل، محمدكريم(1379)، كاربرد نمودار پارتو - تدبیر، سال یازدهم، شماره109 نائل، محمدكريم(1382)، كاربرد نمودار علت و معلول - تدبیر، سال چهاردهم، شماره 141 ایثار باتمان قلیچ

مهندسی معکوس یا Test Reverse Engineering

ابتدا این مسئه را به خاطر داشته باشید که این تصور كه چون مدرسه خوبی نداشته‏ اید و یا در زمان دبیرستان خوب درس نخوانده اید پس نمی توانید هم پای شاگردان ممتاز وارد میدان رقابت شوید و به ناچار باید میدان را واگذار كنید ، تصوری موهومی و باطل است.

ابتدا این مسئه را به خاطر داشته باشید که این تصور كه چون مدرسه خوبی نداشته‏ اید و یا در زمان دبیرستان خوب درس نخوانده اید پس نمی توانید هم پای شاگردان ممتاز وارد میدان رقابت شوید و به ناچار باید میدان را واگذار كنید ، تصوری موهومی و باطل است. ● مهندسی معکوس چیست؟ كشورهای ضعیف وقتی‏ می ‏خواهند تكنولوژی ساخت یك محصول پیشرفته را به دست آورند ، از مجموعه روش هایی استفاده‏ می ‏كنند كه تحت نام دانش مهندسی معكوس دسته بندی‏ می ‏شوند. مثلا اگر بخواهند دانش ساخت و تولید یك مدل تلویزیون دیجیتالی جدید را پیدا كنند ، ابتدا با حسابگری و دقت بی نظیر از تك تك اجزای تلویزیون اطلاعات برداری ‏می ‏كنند و به تدریج شروع به دمونتاژ یا باز كردن تك تك واحدها و نهایتا تك تك عناصر سازنده واحدها‏ می ‏كنند و از این مسیر و با كمك آزمایشات متعدد سعی ‏می ‏كنند مسیر طی شده توسط سازنده اصلی برای رسیدن به این محصول پیشرفته ( در مثال ما تلویزیون دیجیتالی) را كشف كنند. دراین روش با استفاده از اصول مهندسی معكوس و استفاده از ابزارهای قدرتمند آمار و احتمالات و بحث های روانشناسی نحوه كاهش تردید بین جوابهای چهار گزینه ای به سه گزینه ای و نهایتا تك گزینه ای و كشف گزینه صحیح با درصد احتمال صحت بالا تشریح می شود. كارآیی خارق العاده این روشها هنگامی آشكار ‏می ‏شود كه ما نتایج آن را روی كنكورهای برگزار شده دوره های قبل تست و ارزیابی كنیم. با كمی حوصله و پشتكار و دقت متوجه خواهید شد كه دیگر نیم ساعت آخر جلسات آزمون كنكور سراسری برای شما نیم ساعت ناامیدی نیست ، بلكه نیم ساعتی است كه ‏می ‏تواند سرنوشت قبولی شما را به شدت تحت تاثیر قرار دهد و جایگاه و رتبه علمی شما را تا حد خارق العاده ای جابجا كند. در زمانی كه فقط با زدن دوعدد تست بیشتر دانشگاه محل تحصیل و رشته و مقطع تحصیلی شما تعیین ‏می ‏شود ، بدیهی است كه اگر روشی بتواند رسیدن به بیش از دهها تست صحیح را تضمین كند، ارزشی هم سنگ طلا خواهد داشت.: این روش معجزه نمی کند بلکه از روی اصول عمل می کند در این میان عوامل دیگری نیز میتواند نتایج تعیین کننده داشته باشد ازقبیل: ▪ استراتژی ها و تاكتیك های تست زنی با كمترین معلومات به كمك روشهای هفت گانه كشف ▪ گزینه صحیح با استفاده از اصول مهندسی معكوس و منطق فازی ▪ آشنایی كامل با روشهای صحیح تست زنی تشخیص تفاوت بین تست های استاندارد و غیر استاندارد ▪ روشهای كاهش اظطراب و استرس ▪ افزایش سرعت عمل و سرعت انتقال تا ۵۰% ▪ آموزش مدیریت زمان و تقسیم بندی زمانی صحیح همراه با آموزش روشهای نوین تقویت حافظه منبع: پايگاه اطلاع رساني مهندسي صنايع

نمونه سوالات کارشناسی ارشد 78 مهندسی صنایع (تمامی گرایش ها)

سلام دوستان

از نمونه سوالات کارشناسی ارشد صنایع امسال لذت ببرین! ! !

منبع : سایت ایندن